آسیب شناسی فقهی -حقوقی شرط عندالاستطاعه در مهریه

نوع مقاله: علمی پژوهشی

چکیده

آسیب شناسی  فقهی -حقوقی شرط  عندالاستطاعه در مهریه*
مریم آقایی بجستانی[1]
محمدروحانی مقدم[2]
جلال عراقی [3]
چکیده
مهریه به عنوان یکی از آثار عقد نکاح و در راستای تحکیم بنیان خانواده و اثبات علاقه زوج به تداوم زندگی خانوادگی تشریع شده است  . تقسیم مهریه به مهریه عند المطالبه و عند الاستطاعه پدیده ای است که امروزه در جامعه مطرح شده  و موافقان و مخالفان آن  به ارائه نظرات و ادله و مبانی خویش پرداخته اند .به اعتقاد برخی از صاحب نظران پذیرش شرط  عندالاستطاعه در مهریه ، مشکلاتی چون غرر در  مهریه ،تعلیق مهریه  و ایجاد چالش های اجرایی در وصول مهریه به دنبال خواهد داشت .برخی دیگر نیز با این تحلیل که مهریه عند الستطاعه نه تنها موجب غرر در  مهریه نخواهد شد  بلکه  به معنای تعلیق مهریه هم نمی باشد ؛ براین باورند که گنجاندن شرط عند الاستطاعه راهکار مناسبی جهت جلوگیری از مهریه های سنگین می باشد .به هرحال نگارندگان بر این باور هستند که اگر چه شرط عند الاستطاعه به لحاظ ماهوی اشکالی در مهریه ایجاد نمی کند ولی در عمل ثبوت استطاعت زوج و سقوط حق حبس زوجه مشکلات  فراوانی برای زوجه جهت وصول مهریه  که جزء دیون ممتاز شناخته شده ،ایجاد خواهد کرد.
کلیدواژه ها:عقد نکاح،مهریه ،عندالمطالبه ،عند الاستطاعه.



*  تاریخ دریافت  : 19/6/94  تاریخ پذیرش : 15/02/95


[1] - استادیارگروه فقه و مبانی حقوق اسلامی ،واحد سمنان- دانشگاه آزاد اسلامی،سمنان ،ایران  (نویسنده مسئول). maghaei110@yahoo.com


[2] - استادیارگروه فقه و مبانی حقوق اسلامی ،واحد سمنان- دانشگاه آزاد اسلامی،سمنان ،ایران.


[3] - دانشجوی دکتری گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی ،واحد سمنان- دانشگاه آزاد اسلامی،سمنان ،ایران.

References:فهرست منابع به زبان انگلیسی

  1. Ibne Edris Helli, Mohammad ibne Mansur ibne Ahmad ibne Ahmad, 1410h.g, Alsarayer Alhavi letahrirelfatavi, Islamic publishing center, Qum, vol.2
  2. Ibne Borraj, Gazi, A. 1406h,g. Almohazzab, Islamic publishing center, Qum, vol. 2, 2nd pr.
  3. Ibne shahr Ashub, Rashidaddin Mohammad ibn Ali, 1369, Motashabe Quran and Mokhtalefe, Bayanol loshkelat men Ayat al-motashabehat, Al-bidar pub, Qum, vol. 2
  4. Esfahani, Seyed Abul Hasan, 1422h.g, Vasilatol Najat, Imam Khomeini Works Research pub, Qum.
  5. Emami, Seyed Hasan, Civil Code, Islamic institute, Tehran, vol. 1
  6. Johari, Ismayil ibne Hemad, 1410h.g, Tajolloghat va Sahhahol Arabia, Darol Elm, Beyrut, vol. 2
  7. Khoyee, Seyed Abulghasem mosavi, Miesbahol Fegaha, vol. 7
  8. Ravandi, Gotbaddin, Saeed ibne Abdollah, 1405h.g, Jurisprudence of Quran, Ayatollah Marashi Najafi Library, Qum, vol. 1
  9. Sardoyi Nasab, Mohammad, 1388, Legal analysis on demand dowry or Asttah, Journal of Strategic Studies Women
  10. Sobhani, Jafar, The system of Marriage Contract in Islam, Qum, vol. 2
  11. Alamolhoda, Seyed Mortaza, Ali ibne Hosein, Entesar fi Enfradate Emamiyah.
  12. Shahidi, Mehdi, 1377, The Formation od Contracts and Obligations, Lawyers, Tehran
  13. Sani, Shahid, Zeynaddin ibne Ali Ameli, 1413, Masalekol Afham ela tangeehe Sharayeo Islam, institute for Islamic culture institute, Qum, vol, 1 , 8
  14. -------, 1410h.g, Rozatol Bahiya fi sharhe Lomoa al-dameshgiya, Davari Pub, Qum, vol. 5
  15. Ansari, Sheikh Mortaza ibne Mohammad Amin, 1406h.g, The marriage Book, Islamic Pub. Institute, Qum
  16. --------, 1415, Almakaseb al moharrama va al-baye va khiarat, Celebrating World Congress of Sheikh Ansari, Qum
  17. Tabatabae Qumi, Seyed Tagi, 1426, The basis for Menhajol Salehin, manshurat Galam al-sharg, Qum, vol. 9
  18. Toosi, Abu Jafar, Mohammad ibne hasan, 1387, Almabsut fi Feghe Imamiah, The School of Mortazavi Al-Ahyaye Jafarieh, Tehran, vol. 4
  19. Ebad, Esmayil ibne Ebad, 1414h.g, Almohit fi loghat, Alamolketab, Beyrut, vol. 3
  20. Allame Helli, Hasan ibne Yusof ibne motahhare Asadi, 1411h.g, Tabsereye Almotallemin fi Ahkame al-ddin, pub. Institute, Tehran.
  21. Katuzian, Naser, 1371, General rules of contract, Enteshar co. Tehran, vol. 2
  22. Kazemi, Fazel, Javad ibne saad Asadi, Masalekol Afham ela Ayate Ahkam, vol. 3
  23. Karki, Mohaggege Sani, Ali ibne Hosein, 1414, Jameolmagased fi sharhel gavaed, A`ale Bayt, Qum, vol. 2
  24. Meshkini, Mirza Ali, The Idioms of Fiqh
  25. Mirzaye Qumi, Abulgasem ibne mohammad hasan Gilani, 1413h.g, Jameoshetat fi Ajvabat Al-Soalat, Keyhan, Tehran, vol. 2
  26. Najafi, Mohammad Hasan, 1404, Javaherol Kalam, Dar- Ehyaye Torath e Alarabi, Beyrut.